Woordenlijst
De belangrijkste begrippen over thuisbatterijen, warmtepompen en airco's, kort uitgelegd
A
- AanvoertemperatuurWarmtepomp
De temperatuur van het water dat naar de radiatoren of vloerverwarming stroomt. Hoe lager die temperatuur, hoe efficiënter een warmtepomp draait.
- AC-gekoppelde batterijThuisbatterij
Een thuisbatterij met een eigen omvormer die op het wisselstroomnet (AC) van je woning is aangesloten. Dit is vaak de makkelijkste optie om bij bestaande zonnepanelen toe te voegen.
- AfgiftesysteemWarmtepomp
De onderdelen die warmte in huis afgeven, zoals radiatoren, convectoren of vloerverwarming. Het type bepaalt welke aanvoertemperatuur nodig is en dus hoe efficiënt een warmtepomp werkt.
- Arbitrage (laden op prijs)Thuisbatterij
Stroom opslaan als die goedkoop is en gebruiken of terugleveren als die duur is. Het werkt alleen met een dynamisch contract, en de winst hangt af van de prijsverschillen en van verliezen in de batterij.
B
- Back-upfunctie (noodstroom)Thuisbatterij
De mogelijkheid van sommige thuisbatterijen om bij een stroomstoring delen van het huis van stroom te voorzien. Niet elke batterij of omvormer ondersteunt dit, en het vraagt vaak extra apparatuur.
- Binnenunit en buitenunitAirco
Bij een airco of split-warmtepomp is de binnenunit het deel in de ruimte dat lucht blaast, en de buitenunit het deel met de compressor. Samen zijn ze verbonden met koudemiddelleidingen.
- Bivalent puntWarmtepomp
De buitentemperatuur waaronder een warmtepomp het huis niet meer alleen kan verwarmen. Bij een hybride warmtepomp neemt de cv-ketel het dan over.
- BodemwarmtepompWarmtepomp
Een warmtepomp die warmte uit de bodem haalt via een bodemlus. Hij werkt stabiel en efficiënt, maar de bron laten aanleggen is duur en vergunningsplichtig.
- Bruikbare capaciteitThuisbatterij
Het deel van de nominale batterijcapaciteit dat je daadwerkelijk kunt gebruiken. Een batterij van 10 kWh levert vaak minder bruikbare kWh, afhankelijk van de fabrikant en de garantievoorwaarden.
- BTUAirco
British Thermal Unit: een eenheid voor koel- of verwarmingsvermogen die bij airco’s veel wordt gebruikt. Ongeveer 3.412 BTU per uur is 1 kW; 9.000 BTU is dus ongeveer 2,6 kW.
- BTW op thuisbatterijenSubsidie en regels
Op een thuisbatterij geldt in principe 21% btw. Het 0%-tarief voor zonnepanelen geldt niet automatisch voor batterijen; teruggave kan alleen onder voorwaarden. Controleer de actuele regels bij de Belastingdienst.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
- BuffervatWarmtepomp
Een geïsoleerd vat met water dat warmte tijdelijk opslaat. Het zorgt dat de warmtepomp minder vaak aan- en uitschakelt en helpt bij ontdooicycli.
C
- C-rateThuisbatterij
De verhouding tussen het vermogen en de capaciteit van een batterij. Een batterij van 10 kWh met 5 kW vermogen heeft een C-rate van 0,5, en is dus in twee uur vol of leeg.
- CondenswaterAirco
Water dat ontstaat doordat de binnenunit van een airco vocht uit de lucht condenseert. Het moet worden afgevoerd, bijvoorbeeld via een afvoerslang of pomp. Een installateur regelt dit bij de montage.
- COPWarmtepomp
Coefficient of Performance: de verhouding tussen de afgegeven warmte en het opgenomen elektrisch vermogen op één meetmoment. Een COP van 4 betekent 4 kWh warmte uit 1 kWh stroom. De waarde geldt onder vaste testomstandigheden en zegt minder over het jaarrendement dan de SCOP.
- Cycli (laadcycli)Thuisbatterij
Eén cyclus is één keer volledig opladen en ontladen. Het opgegeven aantal cycli zegt iets over de levensduur, maar kijk ook naar wat de garantie na die cycli nog toezegt.
D
- DC-gekoppelde batterijThuisbatterij
Een batterij die via een hybride omvormer direct op gelijkstroom (DC) van de zonnepanelen is aangesloten. Dit levert minder omzettingsverlies op, maar past vaak alleen bij een nieuwe of te vervangen omvormer.
- Diepteontlading (DoD)Thuisbatterij
Het percentage van de batterijcapaciteit dat je ontlaadt voordat je weer oplaadt. Een DoD van 90% betekent dat 90% van de capaciteit bruikbaar is.
- Dynamisch energiecontractAlgemeen
Een energiecontract waarbij de stroomprijs per uur of per kwartier verandert met de marktprijs. Een thuisbatterij kan hiervan profiteren door goedkoop op te laden en duur terug te leveren of te gebruiken. Dat levert niet automatisch winst op.
E
- EIA (Energie-investeringsaftrek)Subsidie en regels
Een fiscale regeling voor ondernemers die investeren in energiebesparende of duurzame bedrijfsmiddelen. Niet van toepassing op particulieren.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
- Eigen verbruikAlgemeen
Het deel van de zelf opgewekte zonnestroom dat je direct of via een batterij zelf gebruikt in plaats van terug te leveren aan het net.
- Energielabel (airco)Airco
De Europese energieklasse van een airco, van A+++ tot en met D. Het label is gebaseerd op de SEER en SCOP. Een hogere klasse betekent een lager verbruik bij gelijk gebruik.
- Energy Management System (EMS)Thuisbatterij
Software die bepaalt wanneer een batterij laadt of ontlaadt, bijvoorbeeld op basis van zonnestroom of de stroomprijs. Bij sommige batterijen is een EMS onderdeel van de app of omvormer.
- Erkend installateurSubsidie en regels
Een installateur met aantoonbare vakbekwaamheid, bijvoorbeeld via een keurmerk of certificaat zoals STEK voor koudemiddelen. Voor sommige subsidies en garanties kan het een voorwaarde zijn; controleer dit vooraf bij RVO of de fabrikant.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
F
- F-gassencertificaat (STEK)Airco
Een certificaat dat een installateur nodig heeft om met koudemiddelen in airco’s en warmtepompen te werken. Vraag erom bij het kiezen van een installateur.
- Fase (1-fase of 3-fase)Thuisbatterij
Het type elektriciteitsaansluiting van je woning. Of je een eenfasige of driefasige batterij of omvormer nodig hebt, hangt af van die aansluiting.
G
- Garantie (capaciteitsgarantie)Thuisbatterij
De fabrikantgarantie die aangeeft hoeveel procent van de opslagcapaciteit na een bepaald aantal jaren of cycli nog over is, bijvoorbeeld 70% na 10 jaar. Lees de voorwaarden: soms geldt ook een maximum aantal cycli of kWh.
- Geluidsvermogen en geluidsdruk (dB)Airco
Geluidsvermogen is het geluid dat een apparaat uitstraalt; geluidsdruk is wat je op een bepaalde afstand hoort. Productspecificaties noemen beide in dB, maar ze zijn niet direct vergelijkbaar. Kijk dus naar welke waarde en welke afstand worden opgegeven.
- Gemeentelijke en provinciale subsidieSubsidie en regels
Aanvullende subsidies van een gemeente of provincie, bijvoorbeeld voor thuisbatterijen of isolatie. De regels, bedragen en beschikbare budgetten verschillen per regio en raken soms snel op. Controleer dit bij je eigen gemeente of provincie.
Subsidies voor thuisbatterijen →
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
H
- Hybride omvormerThuisbatterij
Een omvormer die zowel zonnepanelen als een batterij kan aansturen. Hij zet gelijkstroom om in wisselstroom en regelt ook het laden en ontladen van de batterij.
- Hybride warmtepompWarmtepomp
Een warmtepomp die samenwerkt met je bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt bij milde temperaturen en de ketel springt bij kou bij. Je gebruikt dan minder gas.
I
- Inverter-aircoAirco
Een airco met regelbare compressor die zijn vermogen aanpast aan de behoefte. Dat is stiller en zuiniger dan een airco die alleen aan of uit gaat.
- ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing)Subsidie en regels
Een subsidie van RVO voor particulieren en bedrijven, onder andere voor warmtepompen. Voor thuisbatterijen is er geen landelijke ISDE-subsidie. Actuele bedragen en voorwaarden staan op rvo.nl.
Subsidies voor thuisbatterijen →
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
J
- JaarverbruikAlgemeen
Je totale stroomverbruik in kWh per jaar. Dit is de basis van elke besparingsberekening op de site. Je vindt het op je jaarafrekening of in de app van je energieleverancier.
K
- Keymark (Heat Pump Keymark)Warmtepomp
Een Europees keurmerk voor warmtepompen waarbij de opgegeven prestaties door een onafhankelijke partij zijn getest. Het helpt om specificaties van verschillende fabrikanten eerlijker te vergelijken.
- KoelvermogenAirco
De hoeveelheid warmte die een airco per uur uit een ruimte kan afvoeren, uitgedrukt in kW (of BTU). Te weinig vermogen koelt onvoldoende; te veel vermogen geeft kortcyclisch gedrag en een lagere efficiëntie.
- Koudemiddel (R32, R290)Warmtepomp
De stof in een warmtepomp of airco die warmte opneemt en afgeeft. R32 is gebruikelijk bij airco’s; R290 (propaan) heeft een veel lagere klimaatimpact en komt vaker voor bij nieuwere warmtepompen.
- kW en kWhAlgemeen
kW (kilowatt) is vermogen op een moment, kWh (kilowattuur) is de hoeveelheid energie. Een batterij van 10 kWh met een vermogen van 5 kW levert dus maximaal 5 kW tegelijk en bevat 10 kWh in totaal.
L
- Laadpaal en EV-ladenAlgemeen
Een laadpaal laadt een elektrische auto thuis op. Slim laden stemt het laden af op zonne-overschot of lage stroomprijzen, en kan in combinatie met een thuisbatterij of dynamisch contract rendabeler zijn.
- Lage temperatuurverwarming (LTV)Warmtepomp
Verwarmen met een aanvoertemperatuur van ongeveer 55 °C of lager, bijvoorbeeld met vloerverwarming of grotere radiatoren. Dit is de ideale situatie voor een warmtepomp.
- Lithium-ijzerfosfaat (LFP)Thuisbatterij
Een batterijchemie die veel in thuisbatterijen wordt gebruikt. LFP staat bekend om een lange levensduur en goede veiligheid, ten koste van een iets lagere energiedichtheid.
- Lucht-water- en lucht-luchtwarmtepompWarmtepomp
Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit buitenlucht en geeft die af aan het cv-water van radiatoren of vloerverwarming. Een lucht-luchtwarmtepomp blaast warme lucht direct de ruimte in en lijkt daarmee op een omkeerbare airco.
M
- Modulaire batterijThuisbatterij
Een batterij die je later met extra modules kunt uitbreiden. Handig als je verbruik groeit, bijvoorbeeld door een warmtepomp of elektrische auto.
- Mono-split en multi-splitAirco
Een mono-split airco heeft één binnenunit en één buitenunit. Een multi-split verbindt meerdere binnenunits met één buitenunit.
- Monoblock en split (warmtepomp)Warmtepomp
Bij een monoblock zit alle techniek in de buitenunit en loopt er water naar binnen. Bij een split-systeem zit een deel in huis en lopen er koudemiddelleidingen tussen binnen en buiten.
N
- Nationaal Warmtefonds (Energiebespaarlening)Subsidie en regels
Een organisatie die eigenaar-bewoners helpt met een lening voor verduurzaming, zoals een warmtepomp of thuisbatterij. Voor sommige huishoudens geldt een lage of nulrente; voorwaarden en maximumbedragen staan op warmtefonds.nl.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
- Netaansluiting (aansluitwaarde)Algemeen
De maximale hoeveelheid stroom die je woning van het net kan afnemen of terugleveren. Bij een warmtepomp, laadpaal en batterij tegelijk kan een zwaardere aansluiting nodig zijn. Je netbeheerder kan dit aanpassen.
- NetcongestieAlgemeen
Overbelasting van het elektriciteitsnet, waardoor aansluitingen of teruglevering beperkt kunnen worden. Een thuisbatterij kan helpen om pieken te verminderen, maar lost congestie niet op.
- Nominale capaciteitThuisbatterij
De totale opslagcapaciteit die de fabrikant opgeeft, in kWh. De bruikbare capaciteit kan lager zijn.
O
- Omkeerbaar (airco of warmtepomp)Airco
Een omkeerbaar apparaat kan zowel koelen als verwarmen. De meeste moderne airco’s zijn omkeerbaar; bij warmtepompen heet dit ook wel actief koelen.
- OmvormerThuisbatterij
Apparaat dat gelijkstroom van zonnepanelen of een batterij omzet in wisselstroom voor je huis en het net.
- OntdooicyclusWarmtepomp
Het periodiek ontdooien van de buitenunit bij vorst, doordat er ijs op de verdamper komt. Dit kost energie en is normaal gedrag van een lucht-warmtepomp.
P
- Peak shavingThuisbatterij
Het afvlakken van piekverbruik door de batterij op drukke momenten stroom te laten leveren. Handig bij een beperkte netaansluiting of bij tariefstructuren die op piekvermogen sturen.
- Piekvermogen en continu vermogenThuisbatterij
Het continue vermogen is wat een batterij langdurig kan leveren; het piekvermogen is het maximum voor korte tijd. Voor apparaten als een kookplaat of laadpaal is het continue vermogen het belangrijkst.
R
- Rc-waardeWarmtepomp
De warmteweerstand van een bouwdeel zoals een dak, gevel of vloer, in m²K/W. Hoe hoger de Rc-waarde, hoe beter de isolatie en hoe minder warmte je woning verliest. Dit bepaalt mede welk warmtepompvermogen je nodig hebt.
- Round-trip-efficiëntie (RTE)Thuisbatterij
Het deel van de stroom dat na opslaan in een batterij en weer ontladen overblijft. Bij een RTE van 90% levert 10 kWh opladen ongeveer 9 kWh bruikbare stroom op. De rest gaat verloren als warmte.
- RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)Subsidie en regels
De overheidsorganisatie die de ISDE en andere subsidieregelingen uitvoert. Actuele bedragen, voorwaarden en aanvraagprocedures staan op rvo.nl.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
S
- SalderingSubsidie en regels
De verrekening van teruggeleverde zonnestroom met je eigen verbruik. De salderingsregeling eindigt per 1 januari 2027. Daarna wordt teruglevering lager vergoed en wordt een batterij interessanter om eigen verbruik te vergroten.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
- SCOPWarmtepomp
De seizoensgebonden prestatiecoëfficiënt: het gemiddelde rendement van een warmtepomp of airco bij verwarmen over een heel stookseizoen. Hoe hoger de waarde, hoe efficiënter.
- SEERAirco
De seizoensgebonden energie-efficiëntieratio voor koeling, gebruikt bij airco’s. Ook hier geldt: hoger is beter.
- Slimme meter en P1-poortAlgemeen
De slimme meter registreert je verbruik en teruglevering. Via de P1-poort kunnen apparaten zoals een thuisbatterij of energiemonitor dat in realtime uitlezen om slim te laden en ontladen.
- SPF (jaarrendement)Warmtepomp
Seasonal Performance Factor: het gemeten jaarrendement van een warmtepomp in jouw woning. Het wijkt vaak af van de SCOP, omdat dat een testwaarde is en de SPF afhangt van isolatie, afgiftesysteem en instellingen.
- Stooklijn (weersafhankelijke regeling)Warmtepomp
Een instelling die de aanvoertemperatuur laat meebewegen met de buitentemperatuur. Een goed afgestelde stooklijn houdt de temperatuur zo laag mogelijk en verhoogt het rendement van de warmtepomp.
T
- Tapwater en legionellaprogrammaWarmtepomp
Een warmtepomp kan ook warm tapwater maken. Om legionella te voorkomen verwarmt het systeem het boilervat periodiek tot een hogere temperatuur, wat extra energie kost.
- TerugleverkostenSubsidie en regels
Kosten die een energieleverancier kan rekenen voor het terugleveren van zonnestroom aan het net. De hoogte verschilt per leverancier en contract.
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026
- TerugverdientijdAlgemeen
Het aantal jaren dat het duurt voordat de besparing de investering heeft terugbetaald. Het is een schatting: energieprijzen, je verbruik en subsidies kunnen de uitkomst flink veranderen.
- ThuisbatterijThuisbatterij
Een accu in huis die stroom opslaat, meestal van zonnepanelen, om die later te gebruiken. Zo gebruik je meer van je eigen stroom en minder van het net.
U
- Uurtarief (dynamisch)Algemeen
De stroomprijs die per uur wisselt met de marktprijs. Het is de kern van een dynamisch energiecontract. Een thuisbatterij kan hierop inspelen, maar dat levert niet automatisch winst op.
V
- Vermogen van de warmtevraagWarmtepomp
De hoeveelheid warmte die je woning op het koudste moment nodig heeft, in kW. Een installateur berekent dit met een warmteverliesberekening om het juiste warmtepompvermogen te kiezen.
W
- WarmtepompWarmtepomp
Een apparaat dat warmte uit buitenlucht, bodem of water haalt en gebruikt om je huis te verwarmen. Per kWh stroom levert het meerdere kWh warmte.
- WarmtepompboilerWarmtepomp
Een boiler die met een kleine warmtepomp alleen tapwater verwarmt. Het is dus niet hetzelfde als een warmtepomp die je hele woning verwarmt.
- WarmteverliesberekeningWarmtepomp
Een berekening van hoeveel warmte je woning verliest, op basis van isolatie, ramen en ventilatie. Dit is de basis voor het kiezen van de juiste warmtepomp.
Z
- ZelfconsumptiegraadAlgemeen
Het percentage van je zelf opgewekte stroom dat je zelf verbruikt. Een thuisbatterij kan dit percentage verhogen.
- ZelfvoorzieningsgraadAlgemeen
Het percentage van je totale stroomverbruik dat je met eigen opgewekte stroom dekt. Dit verschilt van de zelfconsumptiegraad, die kijkt naar hoeveel van je opwek je zelf gebruikt.
- Zonne-overschotAlgemeen
De zonnestroom die je opwekt maar op dat moment niet zelf gebruikt. Dit deel wordt teruggeleverd aan het net of opgeslagen in een batterij.