Terug naar Nieuws
    Nieuws

    Pro-Russische hackers claimen warmtepomp te hebben bestuurd: hoe veilig is jouw warmtepomp?

    •
    pro Russische hackers warmtepomp

    Een pro-Russische hackersgroep claimt in juni 2026 op afstand een warmtepomp van een Nederlandse organisatie te hebben bestuurd. Dat staat in het Cybersecuritybeeld Nederland 2026 van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Voor wie thuis een warmtepomp heeft, is paniek niet nodig. Een paar simpele maatregelen wel.

    Wat is er precies gebeurd?

    Op 1 en 3 juni 2026 claimde de hackersgroep NoName057(16) toegang tot de klimaatsystemen van twee Nederlandse organisaties. Bij de ene organisatie konden de hackers naar eigen zeggen de temperatuur aanpassen. Bij de andere zouden ze een warmtepomp op afstand hebben bediend.

    De NCTV beschrijft beide incidenten in het Cybersecuritybeeld Nederland 2026 (CSBN), dat op 6 november 2026 verscheen. De aanvallen hoorden bij de langer lopende campagne #OpNetherlands. Volgens de NCTV waren ze een reactie op de aanhouding van twee personen door de FIOD in mei 2026, onder meer wegens het faciliteren van pro-Russische digitale aanvallen via een webhostingbedrijf.

    Bij de eerste organisatie liep de toegang via een Human-Machine Interface (HMI). Dat is het bedieningsscherm waarmee een technicus een installatie bewaakt en aanstuurt, vaak via een webbrowser. Staat zo’n scherm zonder afscherming open op internet, dan kan iedereen die het adres vindt meekijken en bijsturen.

    Opvallend is dat een warmtepomp nu bij naam in het jaarlijkse dreigingsbeeld van de NCTV staat. NoName057(16) is geen onbekende: de groep valt al jaren landen aan die Oekraïne steunen, vooral met DDoS-aanvallen die websites tijdelijk onbereikbaar maken.

    Hoe ernstig is een gehackte warmtepomp?

    De NCTV noemt de impact van zulke losse incidenten doorgaans beperkt, al kunnen ze voor kleinere organisaties en het mkb vervelende verstoringen opleveren. Het rapport baseert zich op claims van de hackers zelf. Of er echt iets is veranderd of kapotgegaan, is niet bevestigd.

    Houd daarom drie niveaus uit elkaar. Toegang krijgen tot een systeem is iets anders dan instellingen veranderen. En instellingen veranderen is weer iets anders dan schade of uitval veroorzaken. Hacktivistische groepen brengen hun acties graag groot naar buiten, omdat publiciteit hun doel is. Het CSBN wijst er bij Iraanse groepen expliciet op dat zij de impact mogelijk groter voorstellen dan die werkelijk is.

    Wat kan een aanvaller met een warmtepomp? In de praktijk gaat het om de stooklijn, de gewenste ruimtetemperatuur, de tapwatertemperatuur of het in- en uitschakelen van de unit. Een woning of kantoor die in de winter een dag koud blijft, is vervelend maar zelden gevaarlijk.

    Bij de meeste warmtepompen zitten de belangrijkste beveiligingen, zoals de hogedrukschakelaar en de vorstbeveiliging, in de regeling van het toestel zelf. Die staan los van de app, dus het risico op fysieke schade via een instelling op afstand is klein. Garanderen kan niemand dat: het hangt af van merk, model en software. Een punt dat vaak over het hoofd wordt gezien, is het legionellaprogramma van je boilervat. Zet iemand dat uit, dan merk je het niet meteen.

    Waarom zijn warmtepompen een doelwit voor hackers?

    Warmtepompen vallen onder operationele technologie (OT): digitale systemen die een fysiek proces aansturen. Ze worden steeds vaker aan internet gekoppeld, voor bediening via een app, onderhoud op afstand en slim schakelen op dynamische stroomprijzen. Elke extra verbinding is een extra ingang.

    Veel OT is ontworpen om jarenlang betrouwbaar te draaien, niet om aanvallen van buitenaf te weerstaan. Dat zie je terug in standaardwachtwoorden, verouderde firmware en beheertoegang die ooit voor de installateur is opengezet.

    Het CSBN waarschuwt vooral voor omvormers van zonnepanelen en thuisbatterijen. Gehackte omvormers kunnen het stroomnet verstoren en een gemanipuleerde thuisbatterij kan oververhitten. Een vergelijkbaar netscenario voor warmtepompen beschrijft het rapport niet. In theorie geldt het principe voor elk apparaat dat veel stroom vraagt en op afstand te schakelen is, maar daar zijn geen incidenten van bekend.

    Dat energie-installaties wel echt doelwit zijn, bleek in december 2025 in Polen. Russische hackers probeerden daar decentrale energie-installaties te saboteren, waaronder een warmtekrachtcentrale en wind- en zonneparken. De communicatie met lokale netbeheerders viel uit, de stroomproductie zelf bleef draaien.

    Daarbij komt snelheid. Volgens het CSBN zat er in 2024 gemiddeld enkele maanden tussen de ontdekking van een kwetsbaarheid en het misbruik ervan, in 2025 enkele weken en in 2026 nog maar enkele uren. AI-modellen versnellen het vinden en misbruiken van lekken. Een update die je een maand laat liggen, is dus een open deur.

    Is jouw warmtepomp thuis kwetsbaar?

    Het risico voor een gemiddelde woning is klein, maar niet nul. De gemelde incidenten gingen over organisaties met een bedieningsscherm dat van buitenaf bereikbaar was. Thuis loopt de verbinding meestal via de cloud van de fabrikant en een app op je telefoon.

    Waar het in de praktijk misgaat, is zelden de warmtepomp zelf. Vaker is het een hergebruikt wachtwoord voor de app, een router met verouderde software of een installateur die bij oplevering toegang op afstand openzet en dat nooit meer terugdraait.

    Volgens het CSBN heeft 89 procent van de Nederlanders slimme apparaten op het thuisnetwerk, en voert een derde beveiligingsupdates niet of te laat uit. Daardoor draaien minstens 2,5 miljoen slimme apparaten niet altijd op de nieuwste software. Dat cijfer gaat over alle slimme apparaten, van camera’s tot laadpalen, niet specifiek over warmtepompen. Bij een hybride warmtepomp speelt hetzelfde, want ook die heeft vaak een wifi-module of internetgateway.

    Heb je een bedrijfspand met een warmtepomp of klimaatinstallatie die via een HMI of gebouwbeheersysteem op afstand bereikbaar is? Dat is precies het scenario uit het CSBN. Laat je installateur controleren of die toegang achter een vpn zit en of standaardwachtwoorden zijn vervangen.

    Welke regels gelden er voor fabrikanten?

    Sinds 1 augustus 2025 moeten draadloos verbonden apparaten die onder de Radioapparatuurrichtlijn (RED) vallen voldoen aan cybersecurityeisen. Sinds 11 september 2026 moeten fabrikanten onder de Cyber Resilience Act (CRA) actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten binnen 24 uur melden.

    De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) houdt toezicht op de RED-eisen. Of jouw warmtepomp daaronder valt, hangt af van het product, bijvoorbeeld of er een ingebouwde wifi-module in zit. De CRA-meldplicht geldt ook voor producten die al eerder op de markt zijn gebracht.

    Op 11 december 2027 gaan de overige CRA-verplichtingen gelden. Fabrikanten moeten hun producten dan vanaf het ontwerp beter beveiligen, met technische documentatie en CE-markering. Ga je binnenkort een warmtepomp kopen? Vraag dan hoe lang de fabrikant beveiligingsupdates levert. Grotere organisaties die essentiële of belangrijke diensten leveren, vallen sinds 15 augustus 2026 bovendien onder de Cyberbeveiligingswet.

    Zo beveilig je je warmtepomp in vijf stappen

    Je hoeft geen IT-specialist te zijn. Met vijf stappen sluit je de meest gebruikte ingangen af: een uniek wachtwoord, tweestapsverificatie, automatische updates, een apart netwerk en het dichtzetten van toegang op afstand die je niet gebruikt.

    1. Vervang standaardwachtwoorden. Gebruik voor de app en een eventuele gateway een uniek, lang wachtwoord. Een wachtwoordmanager maakt dat makkelijk.

    2. Zet tweestapsverificatie aan. Steeds meer fabrikantapps ondersteunen een extra code via sms of een authenticator-app. Het kost je dertig seconden en sluit de meest gebruikte inbraakroute af.

    3. Laat updates automatisch installeren. Kijk in de app of firmware-updates voor de unit en de gateway automatisch binnenkomen. Kan dat niet, controleer het dan elk kwartaal.

    4. Zet je warmtepomp op een apart netwerk. De meeste moderne routers hebben een gastnetwerk. Hang slimme apparaten daaraan, zodat een gehackt apparaat niet bij je laptop of telefoon komt.

    5. Vraag je installateur welke toegang op afstand openstaat. Onderhoud op afstand is handig voor storingsdiagnose. Een open poort in je router of een vergeten servicewachtwoord is dat niet. Laat uitschakelen wat niemand gebruikt.

    Vergelijk je modellen voor de beste warmtepomp, let dan naast SCOP en geluidsniveau ook op het updatebeleid van de fabrikant. Merk je dat instellingen vanzelf veranderen of kun je niet meer inloggen? Wijzig je wachtwoord en neem contact op met de fabrikant of je installateur.

    Veelgestelde vragen

    Is mijn warmtepomp gehackt als hij vreemd doet?

    Meestal niet. Vreemd gedrag komt veel vaker door een storing, een verkeerd ingestelde stooklijn of een update. Kijk in de app of er onbekende logins of gewijzigde instellingen zijn. Twijfel je, bel dan je installateur.

    Moet ik de wifi van mijn warmtepomp uitzetten?

    Niet als je de basis op orde hebt. Zonder internet verlies je bediening via de app, storingsdiagnose op afstand en eventueel slim schakelen op dynamische stroomprijzen. Een goed beveiligde verbinding is meestal de betere keuze.

    Werkt mijn warmtepomp nog zonder internet?

    Bij de meeste modellen wel. De regeling zit in de unit of thermostaat zelf en alleen de app en bediening op afstand vallen weg. Bij sommige systemen hangen slimme functies wel van de cloud af. Check de handleiding of vraag het je installateur.

    Wie is NoName057(16)?

    Een pro-Russisch hackerscollectief dat al jaren digitale aanvallen uitvoert op landen die Oekraïne steunen, waaronder Nederland. In 2025 haalde een internationale operatie meer dan honderd servers van de groep offline en werden twee mensen gearresteerd. De groep bleef daarna actief.

    Valt mijn warmtepomp onder de Cyber Resilience Act?

    Waarschijnlijk wel, als hij digitale onderdelen en een verbinding heeft. De CRA geldt voor producten met digitale elementen. De meldplicht voor fabrikanten loopt sinds 11 september 2026, de volledige eisen gelden vanaf 11 december 2027.

    Is een warmtepomp met app nog een veilige keuze?

    Ja, als je hem goed instelt. Het risico zit vooral in zwakke wachtwoorden en ontbrekende updates, niet in de techniek van de warmtepomp. Wie de vijf stappen hierboven volgt, verkleint het risico flink.

    Wat kun je vandaag doen?

    Open de app van je warmtepomp en controleer twee dingen: staan updates automatisch aan, en is je wachtwoord uniek? Twijfel je over toegang op afstand, bel dan je installateur en vraag welke verbindingen openstaan. Meer uitleg over warmtepompen, thuisbatterijen en airco’s vind je in onze kennisbank.

    Bronnen: NCTV, Cybersecuritybeeld Nederland 2026 (6 november 2026); Europese Commissie, Cyber Resilience Act; Solar & Storage Magazine (11 november 2026).