Wie in een appartement woont, geen tuin heeft of van de VvE geen buitenunit tegen de gevel mag hangen, denkt al snel dat een warmtepomp geen optie is. Dat klopt niet. Er bestaan meerdere typen warmtepompen die zonder zichtbare buitenunit werken, al is er een belangrijk verschil tussen systemen die écht geen buitenaansluiting nodig hebben en systemen die alleen geen zichtbare unit hebben maar wel een luchtkanaal door de gevel of het dak vereisen. Dat onderscheid bepaalt of jouw situatie geschikt is, en dit artikel maakt dat verschil expliciet.
Voor een volledig overzicht van alle typen warmtepompen, inclusief systemen mét buitenunit, kijk je op de warmtepomppagina van klimawatt.nl. Hier ga ik specifiek in op de varianten zonder buitenunit.
Bestaat een warmtepomp écht zonder buitenunit?
Ja, maar niet elk model dat als "zonder buitenunit" wordt verkocht, is ook zonder enige buitenaansluiting. Er zijn drie categorieën die in de praktijk door elkaar worden gebruikt, terwijl ze technisch een ander compromis maken.
Ventilatiewarmtepomp: de enige volledig "buitenlooskoze" optie
Een ventilatiewarmtepomp haalt zijn energie niet uit de buitenlucht, maar uit de lucht die je woning via mechanische ventilatie toch al afvoert. Deze ventilatielucht is het hele jaar door beschikbaar op een constante temperatuur, wat een stabielere bron is dan buitenlucht bij vorst. Omdat de bron binnenshuis (in het ventilatiekanaal) zit, is er geen buitenunit en geen bronboring nodig. Bekende voorbeelden zijn de Bosch Compress 3800i EW en de Nibe S735, beide alles-in-één-systemen die ook de mechanische ventilatiebox vervangen.
Binnen-monoblock: geen zichtbare unit, wel een luchtkanaal
Modellen zoals de Kronoterm Versi-I zijn volledig binnen geplaatst, bijvoorbeeld in een kast, op zolder of onder de trap. De lucht wordt echter via geïsoleerde kanalen door de gevel of het dak aan- en afgevoerd. Er staat dus geen zichtbare unit buiten, maar er zit wel degelijk een opening in je gevel. Dit is een belangrijk verschil met de ventilatiewarmtepomp: hier haalt het systeem zijn warmte nog steeds uit buitenlucht, alleen via een kanaal in plaats van een compressor die buiten staat.
Vergelijkbaar zijn compacte lucht/lucht-systemen zoals de R4Living WAVE, die met slechts twee muurdoorvoeren werkt en zowel binnen- als buitentechniek in één toestel combineert. Handig voor appartementen waar geen buitenunit geplaatst mag worden, maar functioneel dichter bij een airco dan bij een volwaardig verwarmingssysteem: dit type verwarmt en koelt een ruimte, maar levert geen warm tapwater en telt niet mee als vervanging voor je cv-ketel.
Bodem/water en water/water: ook zonder buitenunit
Een bodem/water-warmtepomp haalt zijn warmte uit de grond via horizontale slangen of verticale boringen, een water/water-systeem uit grond- of oppervlaktewater. Geen van beide heeft een buitenunit nodig; de bron ligt letterlijk onder de grond. Deze systemen worden zelden onder de term "zonder buitenunit" gezocht, maar zijn functioneel gezien wel degelijk een antwoord op diezelfde vraag, met als verschil dat ze wel een tuin of geschikte waterlocatie vereisen voor de boring. Meer hierover staat op de pillarpagina bij bodem/water warmtepompen
Voor- en nadelen op een rij
Het belangrijkste nadeel van een warmtepomp zonder buitenunit is een lager vermogen en een doorgaans lagere COP dan bij een vergelijkbaar systeem mét buitenunit. Dat komt doordat de warmtebron (ventilatielucht of een kleiner luchtkanaal) minder energie levert dan een grote buitenunit die vrij buitenlucht aanzuigt. Voor grote of slecht geïsoleerde woningen schiet dit vermogen vaak tekort. Ook het geluidsniveau binnenshuis kan hoger uitvallen dan bij een systeem waarbij het geluidmakende deel juist buiten staat.
Wanneer is dit systeem een goede keuze?
Een warmtepomp zonder buitenunit is een logische keuze bij een goed geïsoleerde woning met een beperkt vloeroppervlak, doorgaans tot ongeveer 75 m² bij een ventilatiewarmtepomp. Denk aan appartementen, kleine rijtjeswoningen, vakantiewoningen of nieuwbouw en grondig gerenoveerde woningen waar de isolatie al op orde is. Ook wanneer er simpelweg geen ruimte, vergunning of VvE-toestemming is voor een buitenunit, is dit vaak de enige praktische route naar een gasloze woning.
Wanneer kun je beter een reguliere warmtepomp overwegen?
Bij een grotere, matig geïsoleerde woning is een reguliere lucht/water-warmtepomp met buitenunit doorgaans de betere keuze, simpelweg omdat het vermogen en de COP hoger liggen. Ook als je woning al over voldoende buitenruimte beschikt zonder geluidsgevoelige buren, weegt het esthetische nadeel van een buitenunit vaak niet op tegen het prestatieverlies van een binnenoplossing. Kijk voor die situatie naar de types op de warmtepomppagina.
Wat kost een warmtepomp zonder buitenunit?
Prijzen per type
Een ventilatiewarmtepomp of binnen-monoblock zit qua aanschaf- en installatiekosten doorgaans in dezelfde orde van grootte als een hybride lucht/water-warmtepomp met buitenunit, met een bandbreedte van circa € 6.000 tot € 9.000 inclusief installatie, afhankelijk van merk en woningsituatie. Compacte lucht/lucht-modellen zoals de R4Living WAVE zijn goedkoper, doorgaans tussen € 1.500 en € 3.500, maar leveren geen warm tapwater en vervangen geen cv-ketel.
Bij binnen-monoblock modellen valt het aandeel van de installatiekosten vaak iets lager uit dan bij split-systemen, omdat er geen koeltechnische verbinding tussen een binnen- en buitenunit hoeft te worden gelegd. Montage bij klimaatsystemen bestaat normaal gesproken voor 35% tot 50% van de totale investering; bij een binnen-monoblock ligt dat aandeel doorgaans aan de onderkant van die range.
ISDE-subsidie 2026: wat krijg je terug?
Voor een eerste lucht/water-warmtepomp, waaronder ventilatiewarmtepompen en binnen-monoblock modellen vallen zolang ze op de RVO-meldcodelijst staan, geldt vanaf 2026 een gewijzigde subsidieopbouw: een startbedrag van € 1.025 (voorheen € 1.250), plus € 225 per kW vermogen vanaf de eerste kW (voorheen vanaf de tweede kW), plus een bonus van € 200 bij energielabel A+++. RVO's eigen rekenvoorbeeld voor een eerste lucht/water-warmtepomp van 4 kW met A+++ label komt uit op € 1.025 + (4 × € 225) + € 200 = € 2.125.
Belangrijke uitzondering: een lucht/lucht-warmtepomp, zoals de compacte muurdoorvoer-modellen, komt niet in aanmerking voor ISDE-subsidie. RVO beschouwt dit type als aanvullende koeling of verwarming, niet als primair verwarmingssysteem, ongeacht of er wel of geen zichtbare buitenunit is. Controleer bij twijfel altijd of jouw specifieke model op de meldcodelijst van rvo.nl/isde staat, vóórdat je tekent.
Geschikt voor welk type woning?
De geschiktheid hangt vrijwel volledig af van isolatie en vloeroppervlak, niet van het ontbreken van een buitenunit op zich. Een ventilatiewarmtepomp werkt het best in een goed geïsoleerde woning tot circa 75 m², met voldoende mechanische ventilatie om als warmtebron te dienen. Een binnen-monoblock kan iets grotere woningen aan, afhankelijk van het luchtkanaal en het geleverde vermogen van het specifieke model, maar blijft achter bij wat een reguliere buitenunit kan leveren. Voor woningen boven de 100 m² met een matige isolatiegraad is een systeem zonder buitenunit zelden voldoende, en is een hybride of all-electric warmtepomp mét buitenunit de logischere route.
Geluid: is een warmtepomp zonder buitenunit stiller?
Niet per definitie. Bij een systeem met buitenunit zit het geluidmakende onderdeel, de ventilator en compressor, buiten, waardoor je er binnenshuis weinig van merkt. Bij een warmtepomp zonder buitenunit staat datzelfde onderdeel juist binnen, in een kast, op zolder of in de meterkast. Het geluidsniveau binnenshuis kan daardoor hoger uitvallen dan verwacht, al zijn moderne modellen met inverter-technologie een stuk stiller dan oudere generaties. Vraag bij aanschaf altijd naar het geluidsniveau in dB(A) op de installatielocatie zelf, niet alleen naar het niveau op afstand zoals bij buitenunits gebruikelijk is.
Vergelijking met een reguliere warmtepomp met buitenunit
Kenmerk | Zonder buitenunit | Met buitenunit (regulier) |
|---|---|---|
Vermogen | Lager, doorgaans tot ca. 75 m² woonoppervlak | Hoger, geschikt voor grotere woningen |
COP/SCOP | Doorgaans lager | Doorgaans hoger, afhankelijk van type |
Geluid | Binnenshuis merkbaar | Buiten, nauwelijks merkbaar binnen |
Esthetiek | Geen zichtbare unit (mogelijk wel gevelopening) | Zichtbare unit in tuin, op dak of tegen gevel |
Geschikt voor | Appartement, kleine goed geïsoleerde woning | Vrijwel elk woningtype met buitenruimte |
ISDE-subsidie | Ja bij ventilatiewarmtepomp en binnen-monoblock, nee bij lucht/lucht | Ja, afhankelijk van type en vermogen |
Veelgestelde vragen over warmtepompen zonder buitenunit
Hoe werkt een ventilatiewarmtepomp precies?
Een ventilatiewarmtepomp onttrekt warmte aan de lucht die je woning via mechanische ventilatie toch al afvoert, in plaats van aan buitenlucht. Deze ventilatielucht is het hele jaar door beschikbaar op een relatief constante temperatuur, wat de warmtepomp een stabiele bron geeft zonder buitenunit of bronboring.
Heeft een warmtepomp zonder buitenunit toch een luchtafvoer naar buiten nodig?
Bij een binnen-monoblock model wel: de lucht wordt via een geïsoleerd kanaal door de gevel of het dak aan- en afgevoerd, ook al staat er geen zichtbare unit buiten. Alleen een ventilatiewarmtepomp en bodem/water- of water/water-systemen hebben geen enkele directe buitenaansluiting voor de warmtebron nodig.
Is een warmtepomp zonder buitenunit geschikt voor een groot huis?
Meestal niet. Ventilatiewarmtepompen zijn doorgaans geschikt tot circa 75 m² bij een goed geïsoleerde woning. Voor grotere of matig geïsoleerde woningen is het vermogen te beperkt en is een reguliere lucht/water-warmtepomp met buitenunit, of een bodem/water-systeem, een betere keuze.
Kom ik in aanmerking voor ISDE-subsidie bij een warmtepomp zonder buitenunit?
Bij een ventilatiewarmtepomp of binnen-monoblock lucht/water-warmtepomp doorgaans wel, mits het model op de RVO-meldcodelijst staat. Bij een compacte lucht/lucht-warmtepomp zonder buitenunit niet: dit type wordt door RVO als aanvullende verwarming beschouwd, niet als primair systeem.
Is een warmtepomp zonder buitenunit net zo efficiënt als een systeem met buitenunit?
Nee. Het vermogen en de COP liggen doorgaans lager, omdat de warmtebron minder energie levert dan een volwaardige buitenunit. Voor kleine, goed geïsoleerde woningen is het verschil in de praktijk vaak beperkt merkbaar; bij grotere woningen valt het prestatieverschil eerder op.
Wat is de terugverdientijd van een warmtepomp zonder buitenunit?
Vergelijkbaar met een hybride warmtepomp: doorgaans 6 tot 10 jaar, afhankelijk van gasverbruik, energielabel en de ontvangen ISDE-subsidie. Bij een compacte lucht/lucht-model zonder subsidie ligt de terugverdientijd doorgaans langer, omdat het systeem geen volledige cv-vervanging is en er geen subsidie tegenover staat.
Kies op basis van je situatie, niet op basis van esthetiek alleen
Een warmtepomp zonder buitenunit lost een reëel probleem op: geen ruimte, geen vergunning of geen zin in een zichtbare unit tegen de gevel. Maar het is geen gratis alternatief. Je levert vermogen en efficiëntie in, en bij binnen-monoblock modellen blijft er alsnog een gevelopening nodig. Weeg dat af tegen je woningoppervlak en isolatiegraad voordat je kiest. Twijfel je tussen dit type en een regulier systeem, vergelijk dan eerst de volledige typenoverzicht op klimawatt.nl/warmtepompen, of kijk bij warmtepomp kopen hoe je offertes voor beide varianten naast elkaar legt.
