Een hybride warmtepomp combineert een elektrische warmtepomp met je bestaande cv-ketel. De warmtepomp doet in een gemiddelde woning het grootste deel van het verwarmingswerk, de ketel springt alleen bij op de koudste dagen en bij piekvraag voor warm water. Volgens Milieu Centraal bespaar je daarmee gemiddeld 60 tot 70 procent aardgas op je verwarming. Dat maakt de investering lager dan bij all-electric verwarmen en de installatie eenvoudiger in een bestaand huis.
Wat is een hybride warmtepomp precies?
Een hybride warmtepomp is een lucht/water-warmtepomp die naast je bestaande cv-ketel wordt geplaatst en samen met die ketel het verwarmingssysteem vormt. De warmtepomp haalt warmte uit buitenlucht en geeft die af aan je radiatoren, de ketel neemt het over zodra de warmtepomp de warmtevraag niet meer efficiënt kan leveren.
Het systeem bestaat uit een buitenunit die lucht aanzuigt en een binnenunit die de warmte overdraagt aan je cv-installatie. Een besturingskastje, vaak weersafhankelijk geregeld, bepaalt automatisch welk toestel op elk moment aan staat. Bij een buitentemperatuur van pakweg 2 graden werkt de warmtepomp meestal nog prima, onder het vriespunt kan de ketel bijspringen om het rendement en comfort op peil te houden.
In de praktijk zie je dit vaak bij jaren zeventig en tachtig woningen met standaard radiatoren. Je hoeft die radiatoren niet te vervangen, in tegenstelling tot een all-electric warmtepomp die vaak lagere aanvoertemperaturen nodig heeft om goed te renderen. Dat scheelt in de meeste gevallen duizenden euro's aan bijkomende verbouwing.
Wil je weten welke systemen er op de markt zijn en waar je op moet letten, dan geeft de warmtepomp pagina van Klimawatt een compleet overzicht van typen en toepassingen.
Wanneer is een hybride warmtepomp slimmer dan een all-electric warmtepomp?
Een hybride warmtepomp is vaak de slimmere keuze bij een matig geïsoleerde woning, bestaande radiatoren die je niet wilt vervangen, of een meterkast met een beperkte aansluitwaarde. Is je huis goed geïsoleerd met lage temperatuur radiatoren of vloerverwarming, dan is all-electric op de langere termijn meestal voordeliger.
Isolatie is de belangrijkste factor. Een woning met spouwmuurisolatie, dakisolatie en dubbel glas kan meestal toe met een aanvoertemperatuur van 55 tot 60 graden, wat een hybride warmtepomp goed aankan. Ontbreekt die isolatie, dan moet de ketel vaker bijspringen en daalt het rendement van de warmtepomp.
Ook de elektrische aansluiting speelt mee. Veel oudere woningen hebben een 1x25A aansluiting, wat te krap is voor een grote all-electric warmtepomp zonder dat je de meterkast aanpast. Een hybride warmtepomp vraagt minder vermogen omdat de ketel de piekvraag opvangt, waardoor je vaak zonder verzwaring van de aansluiting vooruit kunt.
Waar het vaak misgaat, is dat mensen een hybride warmtepomp kopen op basis van instapprijs, zonder te kijken naar het geïnstalleerde vermogen. Een te kleine warmtepomp voor de woning betekent dat de ketel structureel meedraait, waardoor de besparing op gas tegenvalt. Laat een installateur altijd een warmteverliesberekening maken voordat je een warmtepomp koopt.
Wat kost een hybride warmtepomp en wat is de terugverdientijd?
Een hybride warmtepomp kost, geïnstalleerd en inclusief leidingwerk, doorgaans tussen de 3.500 en 7.000 euro voor een gemiddelde eengezinswoning, afhankelijk van het vermogen en merk. De terugverdientijd ligt meestal tussen de 4 en 10 jaar, met een gemiddelde rond de 6 tot 8 jaar, afhankelijk van je huidige gasverbruik en de energieprijzen.
Het rendement van een warmtepomp wordt uitgedrukt in COP en SCOP. De COP, oftewel coefficient of performance, is de momentane verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte elektriciteit bij één specifieke buitentemperatuur. De SCOP, de seizoensgebonden COP, middelt dat rendement over een heel stookseizoen en geeft daarmee een realistischer beeld van de jaarlijkse besparing. Een hybride warmtepomp met een SCOP van 4 levert voor elke kWh stroom ongeveer 4 kWh warmte, tegen een rendement van ruim onder de 1 bij een gewone cv-ketel.
Reken je huidige gasverbruik door: een gemiddelde Nederlandse woning gebruikt volgens Milieu Centraal circa 1.040 kuub gas per jaar in totaal, en bij een matig geïsoleerde hoekwoning met alleen een cv-ketel rekent Milieu Centraal met 1.360 kuub voor verwarming. Een hybride warmtepomp kan daarvan 60 tot 70 procent besparen, afhankelijk van de instelling en de isolatiegraad van de woning. Bij de huidige gas- en stroomprijzen betekent dat voor veel huishoudens een besparing van enkele honderden euro's per jaar op de energierekening, maar dat verschilt sterk per situatie. Bekijk de terugverdientijd van een warmtepomp voor een rekenvoorbeeld op maat.
Welke ISDE-subsidie krijg je voor een hybride warmtepomp?
Voor een hybride warmtepomp kun je in aanmerking komen voor de ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing), uitgevoerd door RVO. De hoogte van het bedrag hangt af van het vermogen van de warmtepomp en wordt per kW berekend, met een vast bedrag per stap.
De subsidie geldt voor zowel huurwoningen als koopwoningen, en voor zowel bestaande bouw als nieuwbouw onder bepaalde voorwaarden. Je vraagt de subsidie aan nadat de warmtepomp is geïnstalleerd en betaald, met de factuur en het energielabel of installatierapport als bewijsstuk. RVO past de regeling regelmatig aan, dus controleer altijd de actuele bedragen en voorwaarden op rvo.nl voordat je een offerte aanvraagt.
Let op dat subsidiebudgetten per jaar een plafond kennen. In de praktijk zie je dat de pot in de tweede helft van het jaar soms leger raakt, waardoor het slim is om je aanvraag niet onnodig uit te stellen. Meer over de voorwaarden en het aanvraagproces vind je op de pagina subsidie voor warmtepompen.
Wat zijn de nadelen en technische aandachtspunten van een hybride warmtepomp?
Het grootste nadeel van een hybride warmtepomp is dat je gasaansluiting blijft bestaan, met het bijbehorende vastrecht, en dat je dus nooit volledig van het gas af bent. Daarnaast blijft er onderhoud nodig aan twee systemen in plaats van één, en maakt de buitenunit geluid dat in een rustige tuin of bij smalle percelen tot discussie met buren kan leiden.
Het koudemiddel in de warmtepomp bepaalt mede het milieurendement en de toekomstbestendigheid van het toestel. De meeste hybride warmtepompen gebruiken tegenwoordig R32, een koudemiddel met een lagere GWP (Global Warming Potential) dan de oudere R410A. Een groeiend aantal fabrikanten stapt over op R290, propaan, met een nog veel lagere GWP, mede door de Europese F-gassenverordening die de uitfasering van klimaatbelastende koudemiddelen afdwingt. R290 vraagt wel om strengere installatie-eisen vanwege de licht ontvlambare eigenschappen, wat de installatiekosten iets kan verhogen.
Geluid is voor veel huiseigenaren een reden om te twijfelen. Een moderne buitenunit produceert doorgaans 50 tot 55 dB(A) in normale stand en kan oplopen tot 58 à 62 dB(A) op vol vermogen, vergelijkbaar met een vaatwasser. In een stille nachtstand daalt dat naar ongeveer 50 dB(A). Gemeenten hanteren voor de perceelgrens vaak een norm van circa 45 dB overdag en 40 dB 's nachts. Plaats de buitenunit niet direct onder een slaapkamerraam en kies bij twijfel voor een model met een stille nachtstand. Wil je hier dieper induiken, dan vind je meer voorbeelden op de pagina met de beste warmtepomp van dit moment.
Veelgestelde vragen over de hybride warmtepomp
Kan ik mijn bestaande cv-ketel gewoon laten staan bij een hybride warmtepomp?
Ja, dat is juist het uitgangspunt. De ketel blijft aangesloten en werkt samen met de warmtepomp, waardoor je geen nieuwe ketel hoeft te kopen.
Heb ik nog een hybride warmtepomp nodig als mijn huis al goed geïsoleerd is?
Bij een zeer goed geïsoleerde woning met lage temperatuur afgifte is all-electric vaak logischer, omdat je dan nauwelijks nog gas nodig hebt en de meerprijs zich sneller terugverdient.
Hoeveel geluid maakt de buitenunit precies?
Meestal 50 tot 55 dB(A) in normale stand en tot 58 à 62 dB(A) op vol vermogen, vergelijkbaar met een vaatwasser, afhankelijk van het model en de belasting. In een stille nachtstand ligt dit rond de 50 dB(A).
Blijf ik met een hybride warmtepomp gas gebruiken?
Ja, voor de koudste dagen en soms voor warmtapwater blijft de ketel actief, waardoor je gasverbruik daalt maar niet naar nul gaat.
Kan ik later alsnog overstappen op all-electric?
Ja, veel huiseigenaren gebruiken een hybride warmtepomp als tussenstap. Zodra isolatie en radiatoren zijn aangepast, kun je de ketel eruit halen en het vermogen van de warmtepomp ophogen of vervangen.
Heb ik een vergunning nodig voor de buitenunit?
In de meeste gevallen niet, omdat een hybride warmtepomp onder het vergunningsvrij bouwen valt. Bij monumentale panden of een beschermd stadsgezicht gelden vaak aanvullende regels, dus check dit vooraf bij je gemeente.
Volgende stap: laat een warmteverliesberekening maken
Twijfel je tussen hybride en all-electric, vraag dan bij minimaal twee installateurs een warmteverliesberekening en een offerte op maat aan. Zo zie je concreet welk vermogen jouw woning nodig heeft en wat de terugverdientijd in jouw situatie is, in plaats van te vertrouwen op algemene richtprijzen.
